|
Редакциї нашого Каландара Кеди будземе читац РУСКИ календар? Календар за нашу народносц виходзи од 1921. року. Од 1921. по 1941. рок мал назву РУСКИ КАЛЕНДАР. Од 1946. по 1949. мал назву РУСКИ НАРОДНИ КАЛЕНДАР. Од 1957. року, вироятно пре даяки политични причини, з назви нашого календара вихабени атрибут РУСКИ, та вон аж по 1990. рок мал назву НАРОДНИ КАЛЕНДАР. Од 1991. нашому календару знова врацена першобутна назва РУСКИ КАЛЕНДАР, яку мал по 2003. рок. Року 2004. обєдинєни наш Християнски календар и Руски календар до єдного зоз назву Християнски календар – Руски календар. А року 2005, 2006. и 2007. тоти два обєдинєни календари вишли под назву КАЛЕНДАР, без атрибута руски. Надпоминаме же наш медзивойнови Руски календар обєдиньовал и церковно-вирски и шветово теми, а заш лєм у назви мал атрибут руски. Нашо новини виходза од 1924. року – вше з атрибутом руски: РУСКИ НОВИНИ (1924–1941); РУСКЕ СЛОВО (од 1945). Виданя Културно-просвитного союзу югославянских Русинох тиж у назви мали атрибут руски: новини РУССКА ЗАРЯ (1934–1941), календар РУСКИ НАРОДНИ КАЛЕНДАР "ЗАРЯ" (1935–1941). Нашо предходнїки медзи двома войнами ше цешели же мали свою – РУСКУ новинку и свой – РУСКИ календар и нє ганьбели ше хасновац слово РУСКИ. А нашо у швеце (у Америки, Канади) у тедишнїм чаше з вельку радосцу примали и читали свою руску новинку и календар. О тим вецей раз писали предвойново Руски новини. Наприклад, у чишлє 10. за 1930. рок (3. б.) Редакция у рубрики “Нашо дописи” обявює виривок з писма Руснака-Американца Михала Горняка з Барбетону: "Так ми випатра, же барз добре напредую нашо Руснаци. ... Я читам кажди дзень шесцери новини, алє таки анї єдни порядни су нєт, як нашо “Руски новини” зос Югославиї. Кед их читам та ми вельо раз слизи виду з очох. .... Поздравлям шицок наш мили руски народ у старим краю у Югославиї най ше цеши у своїх преднякох и у своїх красних и милих Руских новинкох." Зоз синтаґмох наш мили руски народ и у своїх красних и милих Руских новинкох видзиме же М. Горнякови вельо значел и сам атрибут руски. Чи би ше вон так цешел у наших-своїх новинкох кед би вони мали лєм наслов НОВИНИ, без атрибута руски? Атрибут руски ми и нєшка, и у бешеди и урядово, часто хаснуєме. Гуториме напр. РУСКА церква у Новим Садзе, Вербаше, Шиду итд. Гвариме тиж же у Керестуре маме РУСКУ школу и РУСКУ ґимназию, а у других местох же маме РУСКИ оддзелєня, у Новим Садзе же маме РУСКУ катедру. И наш театер ма атрибут РУСКИ, а тиж и нашо орґанизациї, дружтва: РУСКА матка, Дружтво за РУСКИ язик, литературу и културу. Итд., итд. И други народи, и у нас и у швеце, часто свойо виданя волаю з атрибутом свойого народного мена. Серби маю свойо виданя з атрибутом српски, Горвати з атибутом хрватски, Словаци зоз словенски, Українци зоз український, карпатски Русини зоз русинськый итд. З винєшеного лєгко заключиме же нєт оправдани причини же бизме и при назви нашого календара сцекали од атрибута РУСКИ, хтори означує нашо народне єство, а хтори, як видзиме, барз часто хаснуєме. Нє видзим анї прави арґументи з хторима мож оправдац вихабянє того атрибута з назви нашого календара. Прето тримам же би нашому єдиному календару знова требало врациц атрибут РУСКИ, одн. же би ше вон надалєй волал, як и на самим початку, РУСКИ КАЛЕНДАР. др Юлин Рамач |
